Μουσική – πιάνο: Βασίλης Τσαμπρόπουλος

Το Τhe Promise, είναι ο έκτος δίσκος του Βασίλη Tσαμπρόπουλου με την ECM, και, σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου του καλλιτέχνη, ο πιο προσωπικός του, μέχρι σήμερα.

Ο πολυτάλαντος έλληνας πιανίστας και συνθέτης Βασίλης Τσαμπρόπουλος έχει ήδη διανύσει μια μεγάλη τροχιά στη δισκογραφία της ECM, από την μετα-Bill Evans τζαζ με τον Arild Andersen, μέχρι την εξερεύνηση της μουσικής του Gurdjieff με την Anja Lechner.

Το πρώτο σόλο άλμπουμ του πιανίστα Akroasis, (ECM 1737, 2003) βασίστηκε στη βυζαντινή ελληνική μουσική παράδοση, ενώ οι συνθέσεις που ηχογραφήθηκαν σε συνεργασία με την γερμανή βιολοντσελίστα Anja Lechner και τον ιταλό περκασιονίστα UT Gandhi, το Melos, αποπνέουν το άρωμα της μουσικής παράδοσης της ανατολής ανανεωμένο όμως, από ένα ευρύτερο, παγκόσμιο μουσικό πλαίσιο.

Το Τhe Promise είναι έντεκα κομψές μινιατούρες, πρωτότυπες συνθέσεις του, με εξαίρεση το Τζιβάερι, σε μια εξαιρετικά εμπνευσμένη διασκευή. 

Το μουσικό θέμα Τhe Other ανοίγει το δίσκο και επανέρχεται ως βασικό μοτίβο, με διάφορες παραλλαγές. Σε όλη την ηχογράφηση η ενδελεχής διατύπωση, η λεπτότητα και η ακρίβεια του ήχου διαποτίζονται από ποιητική ευαισθησία. Μουσική ήρεμη και ιδιαίτερα ατμοσφαιρική. Η αφαιρετική της ιδιοσυγκρασία είναι μαγική καθώς ο ακροατής μπορεί να ακολουθήσει τα βήματα και την εξέλιξη αυτής της εύθραυστης και συγχρόνως δυνατής αρμονικής ανάπτυξης. 

Αν και το 90% της μουσικής αποτελείται από «γραμμένες συνθέσεις», -το υλικό δημιουργήθηκε σε ένα μικρό χρονικό διάστημα, μόλις μερικές βδομάδες πριν την ηχογράφηση- διαθέτει μια σπάνια ευελιξία σαν να ήταν μπαλάντες που προέκυψαν από αυθόρμητο αυτοσχεδιασμό. 

«Το πιο ενδιαφέρον και συγχρόνως σημαντικό για μένα, είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζω το πιάνο. Θα έλεγα ότι είναι ένας…ορχηστρικός τρόπος. Σε μερικά περάσματα φαντάζομαι ότι έχω ένα σύνολο εγχόρδων δίπλα μου, ενώ άλλες, έναν σολίστ πνευστών. Κάθε νότα σκιάζεται και ζυγίζεται προσεκτικά, όλα αντιμετωπίζονται ως μέρος μιας μεγάλης ηχητικής παλέτας ορχήστρας» αφηγείται ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος.

Στην πιο πρόσφατη μουσική του, ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος, παρότι ακόμα και σήμερα ερμηνεύει κλασικά δεξιοτεχνικά έργα, αποποιείται τη δεξιοτεχνία σαν βασικό κανάλι έκφρασης. Ο ακροατής καλείται έτσι να πάρει το χρόνο του με τη μουσική, να συγκεντρωθεί και για να ανακαλύψει το μονοπάτι του. Εκεί βρίσκεται και η υπόσχεση (Τhe Promise ) αυτού του δίσκου. «Είναι πολύ εύκολο για μένα να παίξω πολλές γρήγορες νότες. Εντούτοις, είναι μια αρχή της ζωής μου το ουκ εν τω πολλώ το ευ… Η απλότητα είναι δύσκολο επίτευγμα. Ως ερμηνευτής και ως ακροατής προσπαθώ να βρω την ομορφιά στην εσωτερική πλευρά των πραγμάτων, στην λεπτομέρεια, τις αποχρώσεις τα σημεία εκείνα που δεν είναι προφανή» λέει ο ίδιος.

Ο Βασίλης Tσαμπρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966 και, σε ηλικία δέκα ετών, κέρδισε σε έναν διαγωνισμό πιάνου της ΟΥΝΕΣΚΟ. Μελέτησε στη συνέχεια στην Αθήνα, στο Παρίσι, το Σάλτζμπουργκ και στο Juilliard School of Music. Ανάμεσα στους δασκάλους του ήταν ο Rudolf Serkin και η Tatjana Nikolayeva. Πολύ σύντομα ερμήνευσε έργα με μεγάλες ορχήστρες όπως η Τσεχική Φιλαρμονική Ορχήστρα και η Συμφωνική Ορχήστρα του Χιούστον. Με την ενθάρρυνση του Chick Corea, άρχισε να αυτοσχεδιάζει στα πλαίσια της τζαζ. Από τότε ακολούθησε παράλληλα μονοπάτια. Η συνεργασία του με τον μπασίστα Arild Andersen τον έφερε στην ECM το 1999. Μετά από την έκδοση του σόλο άλμπουμ Akroasis, βασισμένο στους βυζαντινούς ύμνους, διαμόρφωσε ένα ντουέτο με τη γερμανίδα βιολοντσελίστα Anja Lechner, που κατέληξε στην ηχογράφηση Chants, Hymns and Dances με μουσική του G.l. Gurdjieff. Το άλμπουμ σημείωσε εξαιρετική επιτυχία σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνέχεια αυτής της συνεργασίας υπήρξε το Melos, το 2008 με τη προσθήκη του U.T.Gandhi το οποίο εξίσου απέσπασε εγκωμιαστικά σχόλια. Ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος έχει συνθέσει μουσική για διαφορετικά μουσικά σύνολα και πλαίσια: από μουσική για σόλο πιάνο έως και μουσική για ορχήστρα.

Ο Διεθνής Τύπος για τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο 

Ο τρόπος που ο Τσαμπρόπουλος και η Lechner προσεγγίζουν τον αυτοσχεδιασμό συγκλίνει λόγω του παρόμοιου μουσικού τους υπόβαθρου και η εξέλιξη του ντουέτου είναι παραπάνω από προφανής, όχι μόνο γιατί κατέκτησαν μια μεγαλύτερη αίσθηση ελευθερίας που υποστηρίζεται εξίσου από το παίξιμο του Gandhi, αλλά και γιατί στις αντανακλαστικές, στοχαστικές στιγμές μιλούν την ίδια γλώσσα. Και οι δύο βιρτουόζοι, η ισχυρή τους προσωπικότητα είναι παραπάνω από εμφανής καθ’ όλη τη διάρκεια της ακρόασης. Η ίδια η μουσική περνάει σχεδόν σε δεύτερο πλάνο, καθώς αυτή η οικειότητα εξελίσσεται τόσο υπέροχα, μετατρέποντας κάθε στιγμή ακρόασης σε μια μοναδική εμπειρία.

John Kelman,
All About Jazz

Στο υπέροχο άλμπουμ τους του 2004, με τον τίτλο Chants, Hymns and Dances, ο Tσαμπρόπουλος και η Lechner εξερεύνησαν τη μουσική του ελληνο-αρμένιου λόγιου G.l. Gurdjieff. Στην πρόσφατη ηχογράφησή τους, βασικός συνθέτης είναι ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος με 12 έντονα, δυνατά κομμάτια με τρεις ακόμα συνθέσεις του Gurdjieff. Προστέθηκαν επίσης τα κρουστά ενώ το πεδίο του αυτοσχεδιασμού είναι περισσότερο ανοικτό. Η Lechner, μια ανυπέρβλητη βιολοντσελίστα, μοιράζεται με τον πιανίστα μια ταύτιση που ξεπερνά την οικειότητα. Κατοικούν και οι δυο στη μουσική, γίνονται αγωγοί της. Το αποτέλεσμα; οι γέφυρες που χτίζονται ανάμεσα στην ανατολική και δυτική μουσική παράδοση με έναν τρόπο έξοχο αλλά και πολυσήμαντο.

Ray Comiskey,
Irish Times

Οι συνθέσεις του –εσωτερικές, πλαισιωμένες από τρία κομμάτια του Γκουρτζίεφ διαλύουν με το κλειδί του αυτοσχεδιασμού την ακαδημαϊκή αυστηρότητα, αναδεικνύοντας την ελληνική πύλη προς την Ανατολή σε δίοδο απαραίτητη για την κατανόηση της κλασικής. Το άγγιγμά του κάνει το πιάνο να τραγουδάει, όπως γράφουν στο εξωτερικό οι κριτικές, αναγνωρίζοντας στον Τσαμπρόπουλο έναν σπουδαίο ερμηνευτή και συνθέτη που κινείται με άνεση από την προκλασική ως την τζαζ, υγραίνοντας ευεργετικά την τελευταία με το μεσογειακό του ταμπεραμέντο.

Γιώργος Χριστοδουλόπουλος,
Περιοδικό Έψιλον